Rendement berekenen

Wat is het rendement op uw vermogen?

Bereken rendement

Kwartaalbericht

Ontvang de actuele beleggingsvisie

Schrijf in

AFM waarschuwt voor risico's in zoektocht naar rendement

19 november 2015, Financieele Dagblad

Geschreven door Joost Dobber

Vermogensbeheerders moeten weerstand bieden aan de druk van klanten om op zoek te gaan naar meer rendement. Volgens de Autoriteit Financiële Markten (AFM) is sprake van een 'potentieel gevaarlijke' monetaire situatie nu de rentes op de obligatiemarkt op historische dieptepunten staan. Klanten zijn daardoor snel geneigd te veel risico's te nemen. 'Tegen banken en vermogensbeheerders zeg ik: doe geen gekke dingen', aldus hoofd toezicht Tim Mortelmans van de AFM.

De toezichthouder wil voorkomen dat banken en vermogensbeheerders op zoek naar rendement naar risicovoller obligaties bewegen. 'Het woord obligatie heeft van oudsher een veilige connotatie,' zegt Mortelmans, 'en aandelen waren risicovol. De niet-financieel geletterden onder ons hebben nog steeds dat binaire beeld. Maar dat binaire beeld klopt volgens mij niet meer. Er zijn nog steeds hele stabiele obligaties, maar er zijn er ook die duidelijk risicovoller zijn dan aandelen.'

Dieptepunten

Het ongekend ruime monetaire beleid van centrale banken in Europa en in de Verenigde Staten hebben obligatierentes tot historische dieptepunten gedrukt. Dat betekent dat er nauwelijks nog ruimte is voor verdere rentedalingen — en derhalve dus ook niet voor koersstijgingen. Dat drukt het rendement. Niet voor niets waarschuwde bijvoorbeeld obligatiespecialist Chris Iggo van AXA deze week nog dat volgend jaar een moeilijk jaar wordt voor obligaties, waarin alle additionele inkomsten door een hogere rente direct teniet worden gedaan door koersdalingen.

Dit vormt een uitdaging voor met name de defensieve profielen van banken en vermogensbeheerders. Die bestaan doorgaans voor het grootste deel uit 'veilige' obligaties die het risico op waardedaling van de portefeuille moeten verkleinen. Maar zeker als de rente gaat stijgen, zijn het deze obligaties die met koersdalingen te maken krijgen.

Ongelukkig

'Dit is een probleem dat natuurlijk al langer bestaat', zegt Franke Burink van Castanje Vermogensbeheer. 'De hogecoupons uit het verleden worden afgelost. Die mooie stukken met 4% of 5% lopen eruit. Dat is met name lastig voor klanten die leven van de flow uit hun beleggingen.' Volgens Burink zijn er vaak beperkte mogelijkheden om binnen het risicoprofiel iets meer aandelen aan te houden, of meer high yield. Zo kan het rendement iets worden opgekrikt. Ook vragen klanten soms om een ander risicoprofiel. 'Maar dat kan alleen in sommige gevallen, wij zijn er erg terughoudend mee.'

Ook Martien Verleg van de Eindhovense vermogensbeheerder Wealtheon ziet dat klanten geneigd zijn meer in aandelen te beleggen. 'Bij ons kan een defensieve portefeuille tot 30% uit aandelen bestaan. Maar bij obligaties blijven we aan de veilige kant: investment grade in plaats van junk bonds.'

Het is die druk van consumenten waar volgens Mortelmans van de AFM het gevaar schuilt. 'Ik begrijp heel goed dat consumenten ongelukkig worden van die lage rendementen, zeker als ze ook nog eens belasting moeten betalen over een percentage dat nauwelijks kan worden behaald. Maar ze verliezen het risico vaak uit het oog.'

Zucht naar rendement

Die zucht naar rendement heeft volgens de toezichthouder nog een ander gevolg: de terugkeer van 'de meer malafide' aanbieders die veelal buiten AFM-toezicht risicovolle beleggingsproducten aanbieden met een heel hoog voorgespiegeld rendement. 'Vooral in vakantiewoningen, vastgoed en grond. Ik wil niet alleen die hoek aanwijzen, maar daar zie je het vaker.'

Die aanbieders profiteren van de huidige moeilijke marktomstandigheden, waarbij het voor consumenten niet gemakkelijk is om via reguliere beleggingen een redelijk rendement te behalen. De toezichthouder zegt veel meer signalen te krijgen dat schimmige aanbieders in het daardoor ontstane gat springen.

Veel beter te spreken is de AFM over hoe de banken en vermogensbeheerders met de marktomstandigheden omgaan. Via steekproeven bij een paar banken keek de AFM of zij hun profielen hebben aangepast aan de lage rentestand, door er bijvoorbeeld rommelobligaties of schuldpapier uit opkomende markten in te stoppen. 'Tot onze geruststelling zijn ze niet gaan knutselen aan die defensieve profielen', zegt Mortelmans.

Toch is het niet zo dat de vermogensbeheerders niets doen. 'Wij hebben ervoor gekozen de duratie korter te maken', zegt Burink. Door die gemiddelde looptijd van de obligaties in een portefeuille te verkorten, neemt de gevoeligheid voor een rentestijging af. 'Maar dat is geen oplossing voor het lage rendement, want je levert er rendement mee in.'


Vermogensbeheer


  terug

Meer uit deze categorie