Rendement berekenen

Wat is het rendement op uw vermogen?

Bereken rendement

Kwartaalbericht

Ontvang de actuele beleggingsvisie

Schrijf in

Emerging markets, kansen en bedreigingen

30 november 2015, Wealtheon

Geschreven door Rob Derkx, Adjunct-directeur Wealtheon Nederland

De term ‘emerging markets’ is in de jaren ’80 door een Nederlandse econoom van de Wereldbank bedacht en is tot op de dag van vandaag vaag gedefinieerd. Het omschrijft een groep landen, die een sterke economische inhaalslag maken op de ontwikkelde landen maar per hoofd van de bevolking nog een laag inkomen hebben. Een duidelijke grens is echter niet te trekken, hetgeen blijkt uit het feit dat het IMF een land als Chili betitelt als ‘emerging’ en Griekenland als ‘ontwikkeld’, terwijl beide landen een economie hebben van gelijke omvang. Hiernaast verkeert Griekenland al enkele jaren in een recessie en kampt het met een bijna onhoudbare schuldenlast, terwijl Chili op jaarbasis met 4% groeit en een nationale schuld van slechts 12% heeft.

De landen die algemeen betiteld worden als ‘emerging’ zijn sinds de start van de kredietcrisis zeer divers in hun ontwikkeling. Hun gemene deler is het feit dat ze een bovengemiddelde economische groei kennen maar hier houdt het ongeveer bij op. Een korte analyse van de 4 grootste opkomende markten - China, India, Rusland en Brazilië - laat zien waarom.

China was het afgelopen decennium de overtreffende trap op het gebied van economische groei. Het in 2010 opgestelde 5 jarenplan van de Communistische Partij stuurde aan op een verdubbeling van het Bruto Nationaal Product in 10 jaar tijd, ofwel een gemiddelde groei van 7% per jaar. Hoewel China tot nu toe op schema zit, zijn er veel aanwijzingen dat het land de komende jaren met een lagere groei genoegen zal moeten nemen. Onlangs is het nieuwe (13e) 5-jarenplan besproken, waarbij de groeidoelstelling op “minimaal 6,5% per jaar” is gesteld. Dat is nog steeds ambitieus maar ook twijfelachtig, gelet op de afkoeling van de huizenmarkt en de kostbare wens van de Chinese overheid om de binnenlandse economie te stimuleren. De investeringen en hervormingen die hiervoor nodig zijn, zullen de schuldenlast van het land verder verzwaren maar op langere termijn is het aanzwengelen van de binnenlandse consumptie het belangrijkste middel om tot een aanhoudende hoge groei te komen. Wellicht is dit de reden dat het nieuwe 5-jarenplan voorziet in een afschaffing van de 1-kind politiek.

India is qua groeitempo vergelijkbaar met China: ± 6 tot 7% per jaar. Maar waar in China het groeitempo afneemt, is in India nog sprake van een toename. Dat is een logisch gevolg van de geografische samenstelling van de Indiase bevolking en de fase van economische ontwikkeling waar het land zich in bevindt. De bevolking is relatief jong en naar verwachting zal de beroepsbevolking de komende decennia nog met 20% groeien, terwijl in China een afname van 10% verwacht wordt. Dat India zich in een andere (lees: vroegere) fase van ontwikkeling bevindt, uit zich onder andere in het feit dat het inkomen per hoofd van de bevolking in India nog maar een kwart bedraagt van dat in China. Een ander voorbeeld is dat in India slechts 27% van de bevolking gebruik kan maken van het internet, omdat de infrastructuur hiervoor nog vaak tekort schiet. Desalniettemin wordt algemeen aangenomen dat India over enkele jaren de op één na grootste gebruiker van het internet zal zijn met vergelijkbare gevolgen voor de e-commerce in het land.

Een grote uitdaging blijft het politieke klimaat. Met de verkiezing in 2014 van Narendra Modi tot minister-president en de absolute meerderheid die zijn partij, de BJP, daarbij verkreeg, is het vertrouwen toegenomen dat noodzakelijke hervormingen voor de economie nu eindelijk een kans krijgen. Specifiek het verbeteren van de infrastructuur en het bestrijden van de hardnekkige bureaucratie zijn hierbij de speerpunten. Recente verkiezingen in één van India’s grootste deelstaten leverden echter een pijnlijke nederlaag op voor de BJP hetgeen duidelijk maakt dat Modi, ondanks zijn absolute meerderheid in het parlement, nog steeds kwetsbaar is en daarmee ook de directe toekomst van het land.

Binnen de groep van de 4 grootste opkomende landen bevinden zich, naast koplopers China en India, ook de hekkensluiters van dit moment: Rusland en Brazilië.

Rusland heeft zich de afgelopen jaren steeds meer geïsoleerd van het Westen en is getroffen door vergaande economische sancties als gevolg van de agressieve buitenlandpolitiek van president Poetin. Hiernaast heeft de scherpe daling van de olieprijs grote gevolgen voor de inkomsten van het land. Het gevolg is dat de Russische economie zich in een diepe recessie bevindt. Dat Rusland zich onlangs in het conflict met IS heeft gemengd, zal hier niet positief aan bijdragen.

Brazilië, tot slot, maakt dit jaar ook een recessie door, welke zich nog steeds verdiept. Voor het hele jaar wordt een krimp van -3% voorspeld. Structurele problemen als bureaucratie, corruptie maar ook de neergang van de grondstofmarkten zijn hieraan debet. Een strikt bezuinigingsbeleid zal het tij moeten keren maar dit gaat ook ten koste van de politieke steun aan president Dilma Rousseff.

De term ‘Emerging Markets’ dekt dus een brede lading maar de onderlinge verschillen van deze landen zijn vaak groot. Beleggers zullen zich hiervan bewust moeten zijn bij het maken van hun investeringskeuzes. Maar in een wereld met beperkte economische groeivooruitzichten bieden de opkomende markten dan wel de parels die een beleggingsportefeuille extra glans kunnen geven.


Macro-economie


  terug

Meer uit deze categorie