Rendement berekenen

Wat is het rendement op uw vermogen?

Bereken rendement

Kwartaalbericht

Ontvang de actuele beleggingsvisie

Schrijf in

Onze visie

De aandelenbeurzen hebben in de eerste maanden van 2017 een mooie trend gekend. Praktisch alle beurzen stegen als gevolg van het heersende optimisme onder beleggers. De vooralsnog lage renteniveaus hebben aan deze positieve ontwikkeling bijgedragen. De economieën en bedrijfswinsten hebben voldoende fundament om de opgelopen aandelenkoersen en -waarderingen te ondersteunen. In dit kwartaalbericht leest u  hoe wij de vooruitzichten beoordelen.

Sinds de verkiezing van Donald Trump tot president van ’s werelds grootste economie hebben de aandelenkoersen van Westerse ondernemingen – met name Amerikaanse – goed gepresteerd. De verwachting heerst dat de Amerikaanse regering haar plannen om de Amerikaanse economie te stimuleren ten uitvoer gaat brengen, nu zij een meerderheid in het Congres heeft. Dit zal moeten leiden tot meer werkgelegenheid, een hoger besteedbaar inkomen en een (nog) groter consumentenvertrouwen met als gevolg hogere bestedingen. In de wetenschap dat de consument circa 70% aan het Amerikaanse bruto nationaal product bijdraagt, zal het effect voelbaar zijn, bijvoorbeeld in de vorm van hogere bedrijfswinsten. Naar verwachting zal de Amerikaanse economie in 2017 met 2,4% groeien ten opzichte van 2016, hetgeen een acceleratie van de groei ten opzichte van 2015 inhoudt. Dat is positief voor Amerikaanse aandelen en reden voor ons om nog altijd een overweging in deze regio aan te houden.

West-Europa kent een groeiverwachting van 1,6% voor 2017 ten opzichte van 1,7% in het jaar ervoor. Voor deze regio is er vooralsnog geen groeiacceleratie maar zij kent nog altijd groei. Voeg hierbij een aanhoudend dalende werkloosheid, stabiele detailhandelsverkopen en een hoog consumenten- en producentenvertrouwen dan kunnen Europese aandelen een aantrekkelijk beleggingssegment vormen. Mede hierom hebben wij in het eerste kwartaal van het jaar de sterke onderweging in Europese aandelen gereduceerd naar een lichte onderweging, met een focus op cyclische aandelen.

De beurzen van de opkomende markten hebben sinds begin 2017 een mooi herstel laten zien, na de daling volgend op de verkiezing van president Donald Trump. Vooralsnog houden wij onze belangen in India, Azië  en  Latijns-Amerika aan.

Er is uiteraard nog altijd een aantal minder rooskleurige elementen waarmee rekening gehouden dient te worden, zoals de aangekondigde inwerkingstelling van artikel 50, waarmee het Verenigd Koninkrijk   een begin maakt met zijn uittreden uit de EU. Hiernaast is de situatie in Griekenland nog steeds zorgwekkend en volgen later dit jaar de verkiezingen in Frankrijk en Duitsland. Hoewel de recente uitslag van de Nederlandse verkiezingen als hoopvol wordt beschouwd, omdat een populistische revolutie in Europa lijkt uit te blijven, is dit geen garantie dat Frankrijk en Duitsland eenzelfde koers gaan varen. Met name de Franse verkiezingen, waarbij momenteel slechts 2 kandidaten om het presidentschap strijden, vormen een risico dat het Front National van Marine Le Pen bij een overwinning de EU extra onder druk gaat zetten, onder meer door middel van een referendum met het verlaten van de EU als inzet.

Hiernaast bevinden de Europese rentes zich nog altijd op artificieel lage niveaus door het opkoopprogramma van de ECB inzake eurozone staats- en bedrijfsobligaties. Het is niet uitgesloten dat deze rentes in de tweede helft van het jaar oplopen en de obligatiekoersen dus dalen, vooruitlopend op een ECB-besluit om haar monetaire steun verder te verminderen.

Of de ECB zal besluiten tot een versneld afbouwen van haar stimulerings- programma hangt onder meer af van hoe zij de inmiddels tot bijna 2% opgelopen inflatie beoordeelt. Wij verwachten dat dit vooralsnog niet zal gebeuren, vanwege het nog lage groeitempo van de Europese economie. U leest hierover meer in dit bericht onder ‘Rente, inflatie en valuta’.

Als personen zijn wij optimisten maar als beleggers zijn wij realisten. Mede hierom zijn wij momenteel aanzienlijk maar niet maximaal belegd in aandelen en passen wij een beschermend beleid toe met een onderweging in obligaties. 2017 is goed gestart en de vooruitzichten voor de komende maanden zijn goed hoewel gematigd. Wij blijven zoals altijd alert.

Wereldeconomie

Een economische lente komt langzaam maar zeker in zicht, nu de financiële crisis naar de achtergrond verdwijnt. Waar voor 2007 de groei van de wereldeconomie gemiddeld 4% was, kwam het gemiddelde van de afgelopen 10 jaar niet verder dan 2,1% bij gebrek aan investeringen en vertrouwen van consumenten. Voor het eerst in 6 jaar tijd zijn de groeiramingen van het IMF en de OECD naar boven toe bijgesteld naar gemiddeld 3,3% en 3,5% voor respectievelijk 2017 en 2018. De hogere verwachtingen komen voornamelijk op het conto van de ontwikkelde landen, terwijl voor opkomende economieën juist een lichte afname van de groei voorspeld wordt.

De wereld heeft de ogen vooral gericht op de plannen van de Verenigde Staten en China. Van beide landen worden impulsen verwacht op  fiscaal en monetair gebied, die belangrijke invloed kunnen hebben op de wereldeconomie. Vooral de door Donalds Trump aangekondigde plannen tot belastingverlaging voor het Amerikaanse bedrijfsleven, kunnen de economie een flinke steun in de rug geven. Maar ook de Chinese plannen voor hervormingen naar een meer dienstverlenende economie krijgen veel overheidssteun en trekken de aandacht van analisten.

Neerwaartse risico’s zijn er ook, zoals mogelijke protectionistische maatregelen voor de Amerikaanse economie die kunnen leiden tot een verstoring van zowel de wereldhandel als de migratie van arbeid, met een lagere productiviteit en hogere lonen als gevolg. Hiernaast zijn de oplopende rentes een last voor de opkomende markten, die vaak hoge overheids- en bedrijfsschulden in dollars hebben.

Verenigde Staten

De economie van de Verenigde staten groeide in 2016 met 1,6% en kende een dieptepunt in het 2e kwartaal van dat jaar, waarna    het herstel inzette. Voor 2017 en 2018 wordt een versnelling tot respectievelijk 2,4% en 2,6% verwacht maar deze schattingen zijn met de nodige onzekerheid omgeven, vanwege de koerswijziging   die de regering Trump wil inzetten en de nog onbekende reactie van het Congres daarop. De meest opvallende maatregelen die zijn aangekondigd, betreffen een verlaging van de vennootschapsbelasting die nu met 35% tot de hoogste ter wereld behoort, en mogelijke importheffingen om de binnenlandse markt te beschermen.

De onzekerheid zit hem in het feit dat nog onduidelijk is hoe de belastingmaatregel gefinancierd moet worden en wat de buitenlandse reacties zullen zijn op eventuele importheffingen. Oud Fed-voorzitter Alan Greenspan heeft al gewaarschuwd voor een onverantwoorde stijging van de staatsschuld met oplopende rente en inflatie. Hij wijst erop dat de Amerikaanse economie nu al aan kracht heeft gewonnen, hetgeen blijkt uit een werkloosheid van minder dan 5% en een opvallende stijging van de consumentenuitgaven. Nieuwe stimuleringen zouden dus voor een oververhitte economie kunnen  zorgen.

Eurozone

De EU stevent dit jaar en in 2018 af op een magere groei van 1,6% op jaarbasis, een lichte vertraging ten opzichte van 2016, en dat terwijl de Europese Centrale Bank (ECB) nog steeds een stimulerend monetair beleid voert. In dat opzicht mag het teleurstellend genoemd worden dat Europa nog steeds niet in staat is uit de impasse te komen van zeer bescheiden groei bij een inmiddels aantrekkende wereldeconomie.

De roep om meer overheidsmaatregelen, zoals fiscale lastenverlichting en extra investeringen, neemt dan ook toe. Opvallend is de nog steeds hoge werkloosheid in de EU van meer dan 9% en een nog veel hogere jeugdwerkloosheid, die een rem     op de bestedingen en een voedingsbron voor politieke onvrede vormt. Hiernaast zijn er aanhoudende onzekerheden over de  Griekse staatsschuld en het bankwezen (laag gekapitaliseerd in vergelijking met de VS en in sommige landen veel slechte leningen).

Ook ervaart de EU als organisatie steeds meer politieke weerstand. De aankomende verkiezingen in Frankrijk en Duitsland zijn daarom na het geruststellende resultaat in Nederland van groot belang voor de toekomst van de Europese Unie.

Japan

De Japanse bevolking heeft een gemiddelde leeftijd van 55 jaar en vergrijst in hoog tempo. Dit heeft gevolgen voor de Japanse economie, welke in de afgelopen decennia nauwelijks groei kende. Ook in 2016 steeg het bnp slechts met 1% en voor 2017 en 2018 worden zelfs lagere percentages verwacht. Het land kent de hoogste staatsschuld van de ontwikkelde landen (250% van het bnp) en deze neemt de komende jaren nog toe aangezien er een jaarlijks begrotingstekort is van ± 4,5%. Daar staat tegenover dat het Japanse bedrijfsleven  grote liquiditeitsposities heeft opgebouwd, omdat er jarenlang weinig geïnvesteerd werd. Dit geeft mogelijkheden om aandeelhouders tegemoet te komen met het inkopen van eigen aandelen of het uitkeren van hoger dividend. Voor de langere termijn moet er echter rekening gehouden worden met een zeer matige expansie en beperkte kansen voor beleggers.

China

De transitie van een ‘maakeconomie’ naar een dienstverlenende hightecheconomie heeft in China hoge prioriteit, samen met het aanpakken van milieuverontreiniging. Deze onderwerpen stonden hoog op de agenda van het Volkscongres, dat begin maart 2017 plaatsvond. De doelstellingen voor economische groei in 2017 zijn in dat kader licht naar beneden bijgesteld, namelijk naar 6,5% in plaats van 6,7%. De hervormingen zijn belangrijk voor China, omdat het minder afhankelijk wil zijn van uitvoeren en tevens het milieu wil ontlasten. Het doel de werkgelegenheid te beschermen verzet zich echter tegen snelle aanpassing.  De regering geeft dan ook toe dat er nog geen grote stappen zijn genomen, zoals het saneren van oude industrietakken. Hier werken nog ruim 8 miljoen mensen en China   wil voorkomen dat aantasting van hun zekerheid politieke instabiliteit veroorzaakt. Het is daarom te verwachten dat de overheid voorlopig, evenals de afgelopen jaren, onrendabele bedrijven en sectoren zal blijven steunen ondanks de hierdoor toenemende spanning van hun oververschulding.

Opkomende Markten

Het beeld bij de opkomende markten is divers. Enerzijds herstellen  de economieën van landen die traditioneel erg afhankelijk zijn van grondstofprijzen, zoals Brazilië en Rusland. Anderzijds zijn er landen die vanwege hun hoge schuldposities, vaak in dollars, de nadelige gevolgen voelen van oplopende rentes. Dit laatste aspect zal een grotere rol gaan spelen als de Verenigde Staten de rente opnieuw  gaat verhogen om het tempo van economisch herstel niet te laten overgaan in overspanning. Desalniettemin wordt in de komende twee jaar een economische groei van 4,5% tot 4,8% voor de opkomende markten verwacht. Hierbij springt India er nog steeds positief uit met verwachte groeipercentages van 7,2% tot  7,7%.

Rente, Inflatie en valuta

Nu de Amerikaanse economie in een versneld tempo aantrekt, zal de Fed de rentetarieven naar alle waarschijnlijkheid verder gaan ophogen. Na de verhoging op 20 maart wordt door de Fed en in de markt gerekend op nog twee verhogingen dit jaar. Een plotseling oplopende inflatie in alle delen van de wereld schraagt deze verwachting. Hoewel dit laatste vooral het gevolg is van een sterk gestegen olieprijs, is  in de Verenigde Staten ook de zogenaamde kerninflatie (gecorrigeerd voor energie en voeding) aan een stijgende trend begonnen, hetgeen de toegenomen kracht van de economie bevestigt. In Europa en Japan stijgt de inflatie de laatste maanden ook maar in deze regio’s is de kerninflatie nog steeds laag en neemt nog niet toe.

Het is daarom waarschijnlijk dat dit jaar de Amerikaanse rente verder zal uitlopen op die in de rest van de wereld. Dit zal leiden tot nog grotere renteverschillen met andere regio’s, waardoor de US-dollar verder aan kracht zal kunnen winnen. Hoe dan ook, de Fed zal zoveel mogelijk het rentewapen inzetten tegen oververhitting maar ook om in een later stadium weer ruimte te hebben voor renteverlagingen bij een mogelijke afkoeling van de Amerikaanse economie.

Obligaties en aandelen

Obligaties

Evenals in het 4e kwartaal van 2016, is de Europese kapitaalmarktrente in de eerste drie maanden van 2017 gestegen. Op het moment van schrijven van dit bericht, betrof het een toename van 0,25% op 10-jaars staatsleningen. Hiernaast daalde de ‘spread’ tussen staatsobligaties en bedrijfsobligaties naar historische dieptepunten, waaruit blijkt dat beleggers steeds vaker hun heil zochten in meer risicovolle leningen in hun zoektocht naar rendement. Wealtheon voert al geruime tijd een strategie van zeer korte looptijden en variabele coupons. Dit beschermt de obligatieportefeuille tegen oplopende rente en biedt de mogelijkheid van hogere rendementen te profiteren, aangezien de variabele coupons zich aanpassen aan de stijgende marktrente en vervallende leningen door hoger rentende obligaties kunnen worden vervangen.

 

Aandelen

Met de verkiezing van Donald Trump tot president van de Verenigde Staten in november 2016 kregen de aandelenmarkten wereldwijd een impuls. Vooral de plannen voor belastingverlaging voor het Amerikaanse bedrijfsleven en voor deregulering van de financiële sector waren hier debet aan. Wealtheon heeft hierop direct gereageerd met een uitbreiding van zijn aandelenbelang  in de portefeuilles van neutraal naar overwogen. Het grotere aandelenbelang weerspiegelt ons oordeel over aandelenmarkten in de komende periode, dat op dit moment ‘Gematigd Positief’ is. Andere positieve factoren hierbij zijn de nog steeds lage marktrente, de aantrekkende wereldeconomie en stijgende bedrijfswinsten. Hier staat tegenover dat de waardering van aandelen, vooral in de VS, inmiddels ook is gestegen naar bovengemid- delde waarden en dat het politieke klimaat in de wereld uitdagender is geworden.

Concreet zijn in de afgelopen periode posities gekocht in de sector Farmacie, te weten: Bayer, UCB en Shire. Hiernaast zijn met Siemens en  General  Electric  de  belangen  in de sector Industrie opgehoogd om in te  spelen op de aantrekkende economische groei. Ook is een belang genomen in Japan  via een regio-tracker. Verder hebben wij afscheid genomen van onze vastgoedbeleggingen, vanwege de kans op stijgende rentes. Dit heeft voor beursgenoteerd vastgoed meestal negatieve gevolgen. Per saldo heeft de aandelenportefeuille nog steeds een overweging in de Verenigde Staten en daarmee ook in de US-dollar.

Conclusie

Het jaar 2017 is goed begonnen en biedt prima vooruitzichten voor beleggers, vanwege betere economische cijfers en goede bedrijfsresultaten. In de loop van het jaar zal echter moeten blijken hoeveel van President Trump’s plannen kunnen worden gerealiseerd en welke gevolgen de verkiezingen in de EU, speciaal die in Frankrijk, hebben voor het voortbestaan van de euro en zelfs van de EU. De politiek zal dus een belangrijke rol kunnen spelen in dit beursjaar en dat vraagt  om actief ingrijpen als de marktomstandigheden wijzigen. Voor nu zijn wij gematigd positief en vertalen wij dit naar een overweging in aandelen ten nadele van obligaties en  liquiditeiten.