Rendement berekenen

Wat is het rendement op uw vermogen?

Bereken rendement

Kwartaalbericht

Ontvang de actuele beleggingsvisie

Schrijf in

Onze visie

Risico’s wijzigen, maar blijven bestaan

De aandelenmarkten gingen er de afgelopen maanden van uit dat, met de verkiezing van Donald Trump en met de meerderheid van de Republikeinen in het Congres, de Amerikaanse regering in staat moest worden geacht snel haar plannen uit te voeren. Onder meer belastingverlaging voor het bedrijfsleven en omvangrijke investeringen in infrastructuur zouden een stimulering van de Amerikaanse economie vormen. Vooralsnog is van deze plannen weinig terecht gekomen.

De politieke chaos na het recente ontslag van FBI-chef Comey en de aanstelling van speciale aanklager Robert Mueller lijkt alleen maar groter geworden. Achteraf bezien is de euforie op de fi nanciële markten sinds het laatste kwartaal van 2016 voorbarig geweest. Voeg hierbij het toch enigszins tegenvallende cijfer van de Amerikaanse economische groei in het eerste kwartaal dan kunnen wij niet anders concluderen dan dat vooralsnog stevige stimulansen voor de Amerikaanse economie uitblijven.

Het sentiment in de eurozone is daarentegen duidelijk verbeterd. Onlangs stelde ECB-president Draghi dat de risico’s voor de economische groei in evenwicht zijn. Hiermee uitte hij zich positiever dan voorheen. De groeiverwachting voor de eurozone voor dit jaar werd recent van 1,8% naar 1,9% bijgesteld, hetgeen de huidige positieve beurstrend enige steun biedt. Ondanks deze gunstige tendens zijn er zeker kanttekeningen te plaatsen. De ECB-doelstelling van een hogere infl atie wordt vooralsnog niet gehaald. Evenals in de Verenigde Staten is de trage loongroei de belangrijkste reden hiervoor. Ondanks de aanhoudend afnemende werkloosheid is er nauwelijks sprake van opwaartse druk op de lonen. Hiernaast spelen de lagere prijzen van olie en grondstoff en een belangrijke rol.

Op politiek vlak lijkt het weer kalmer te worden. De verkiezingen in Nederland en Frankrijk hebben niet, zoals aanvankelijk gevreesd, geleid tot een sterke polarisatie naar extreemrechts. integendeel. In Frankrijk biedt de grote overwinning van President Macron en van zijn partij bij de parlementsverkiezingen een perspectief van economische hervormingen,  die allang nodig waren. Ook is de hoop herleefd op versterking van de EU door hernieuwde samenwerking tussen Frankrijk en Duitsland (de zogeheten locomotief). Bij de Duitse verkiezingen in september worden geen verrassingen verwacht. Italië echter blijft een probleemland. Met een economische groei van 0,7%, die duidelijk beneden het gemiddelde van de eurozone ligt, en een schuldpositie van ruim 133% van het bnp blijft het land een onzekere factor binnen de eurozone. Wat verder nog langere tijd zal persisteren is de onzekerheid rondom de relatie EU en het Verenigd Koninkrijk. De voor de Engelse premier Theresa May zwaar tegenvallende verkiezingsuitslag kan ertoe leiden dat de standpunten worden verhard en dat de onderhandelingen langer zullen duren dan voorzien. Een lichtpunt is dat de positie van de voorstanders van een zachte Brexit is versterkt. Ondertussen begint de Britse economie geleidelijk de negatieve invloed van de Brexit te ondervinden, namelijk stijgende infl atie en terughoudendheid van investeerders.

Strategie

Op basis van de tegenvallende groei van de Amerikaanse economie in het eerste kwartaal van dit jaar en de duidelijk relatieve verbetering van de economische situatie in de eurozone hebben wij in de afgelopen periode de overweging die wij hadden in Amerikaanse aandelen, verder afgebouwd naar een onderweging, waarbij wij de liquiditeiten herbelegden in de eurozone en de Pacifi c. In de obligatiesector is ons beleid van een korte gemiddelde looptijd en een lichte overweging in bedrijfsobligaties vooralsnog ongewijzigd.

Volatiliteit

Het is opvallend dat fi nanciële markten nauwelijks reageren op tegenvallend nieuws. De recente ontwikkelingen in de VS lijken de belangrijkste oorzaak van een vooralsnog tijdelijke terugval. De meeste aandelenmarkten tonen nog een stijgende trend, waarbij nieuw record-hoogten worden bereikt. Hierdoor zijn de waarderingen van aandelen inmiddels sterk opgelopen. Blijkbaar heeft de belegger keer op keer voldoende vertrouwen in een goede afl oop en is de blik meer gericht op de voortgaande hogere groei voor 2017 en hierna.

Risico’s wijzigen in de tijd, maar blijven immer bestaan. Het blijft daarom essentieel de fundamentele ontwikkeling van economieën continu in kaart te brengen om een eigen strategie vorm te geven. Hoewel er dus sprake blijft van risico’s en de aandelenmarkten hoog geprijsd zijn, constateert Wealtheon dat de rente voorlopig nog laag kan blijven.  Mede op grond hiervan en bij gebrek aan alternatieven, blijven beleggingen in aandelen voorlopig relatief interessant.

Wereldeconomie

De wereldwijde economische vooruitzichten lijken in het algemeen in evenwicht te zijn, met een lichte tendens naar een positief beeld. Het economisch herstel wordt geleidelijk sterker, gesteund door een toename van de wereldwijde vraag en verbeterende arbeidsmarkten, met name in de ontwikkelde landen. Bovendien zal het monetair beleid in de grootste economieën dit jaar ruim blijven en zullen regeringen naar verwachting de economische activiteiten met expansief begrotingsbeleid ondersteunen.

De wereldwijde economische activiteit komt dan ook op gang met een lang verwacht cyclisch herstel in investeringen, productie en handel. De wereldgroei zal naar verwachting stijgen van 3,1% in het afgelopen jaar tot 3,5% in 2017 en 3,6% in 2018. De economische activiteit begon reeds vaart te krijgen in de tweede helft van 2016, vooral in de ontwikkelde economieën.

n de Verenigde Staten nam de groei toe doordat bedrijven meer vertrouwen kregen in de toekomstige vraag en voorraadinvesteringen positief begonnen bij te dragen aan de groei. Ook de groei in het Verenigd Koninkrijk bleef positief, waar de uitgaven op peil bleven in de nasleep van het referendum van juni 2016 dat leidde tot de formele aankondiging de Europese Unie te verlaten (Brexit). De economische activiteit in Japan verraste positief dankzij een sterke netto-uitvoer. In eurolanden als Duitsland en Spanje trok de economie aan als gevolg van een sterke binnenlandse vraag. De economische prestaties in de opkomende markten en ontwikkelde economieën blijven verschillend. Terwijl de economische groei in China onder invloed van een voortdurende overheidssteun sterk bleef, vertraagde de activiteit in India als gevolg van zijn politiek om ‘zwart geld’ te bestrijden. Brazilië krabbelt langzaam op uit een diepe recessie en lijkt dit jaar, ondanks de hernieuwde politieke onrust, een positieve groei te kunnen laten zien.

Deze positieve ontwikkelingen mogen echter niet afl eiden van structurele belemmeringen die een sterker economisch herstel beperken en hiermee een neerwaarts risico vormen. Structurele problemen, zoals een lage productiviteitsgroei en een hoge inkomensongelijkheid houden aan.

De huidige politieke trend, met name in de VS, die vooral op bevoordeling van het eigen land en het afzien van multilateraal bindende akkoorden gericht is, bedreigt de wereldwijde economische integratie en samenwerking waarvan de wereldeconomie enorm heeft geprofiteerd.

Tot slot, na de laatste renteverhoging door de FED zijn verdere renteverhogingen in de VS in 2017 niet waarschijnlijk. Indien de economische groei in de ontwikkelde landen hoger dan verwacht uitvalt, kan dit alsnog leiden tot een monetaire verkrapping wat kan resulteren in een omslag van het sentiment en vertrouwen. Hierbij kunnen de kwetsbaarheden in een aantal opkomende markteconomieën, waaronder de afhankelijkheid in China van de kredietgroei, zichtbaar worden.

Verenigde Staten

De economie lijkt haar groeitempo weer op te pakken nadat in het eerste kwartaal een groei van slechts 1,2% ten opzichte van het eerste kwartaal 2016 gerapporteerd werd. In het banenrapport van april werd geconstateerd dat de groei van de werkgelegenheid sterker was ten opzichte van maart en dat de werkloosheid verder gedaald was. In lijn met het snelle tempo van banencreatie stegen de detailhandelsverkopen in april, wat suggereert dat de terugval in de particuliere uitgaven, waargenomen in het eerste kwartaal, inderdaad tijdelijk was.


De industriële productie maakte ook een sprong in het begin van het tweede kwartaal, waarbij in april de grootste expansie van de afgelopen drie jaar werd gezien. De verwachting is dan ook dat de groei van het bnp in het tweede kwartaal sterker zal zijn na het zwakke eerste kwartaal, ondanks de politieke storm die de regering Trump in de afgelopen weken heeft veroorzaakt. Deze verhoogde politieke onrust brengt echter twijfels over het vermogen van Washington om stimulerende beleidsmaatregelen later dit jaar door te voeren. Niettemin concluderen wij dat de Amerikaanse economie voldoende wind in de zeilen heeft en verwachten wij voor dit jaar een groei van 2,3%. Voor 2018 verwachten wij een lichte stijging van de groei tot 2,5%.

Eurozone

Het groeimomentum in de eurozone van het begin van het jaar blijft intact nadat uit een voorlopige raming blijkt dat de groei van het bnp met 0,5% van kwartaal-op-kwartaal stabiel bleef. Alhoewel de details van deze cijfers nog niet beschikbaar zijn, zal de binnenlandse economie waarschijnlijk de sterke prestaties van 2016 blijven voortzetten dankzij een gezonde binnenlandse vraag en ruimere financieringsmogelijkheden.

Hiernaast is een sterkere buitenlandse groei positief voor de uitvoer. De leidende indicatoren voor het tweede kwartaal blijven positief, zowel de inkoopmanagers als het economische sentiment bleven in april en mei op een hoogtepunt. Ook zijn de politieke risico’s voor de eurozone afgenomen aangezien de populistische partijen in Frankrijk en Nederland er niet in geslaagd zijn de verkiezingen te winnen. Positieve economische data en deze verminderde onzekerheid hebben er wel toe geleid dat de euro eind mei op een zesmaands hoogtepunt stond ten opzichte van de Amerikaanse dollar.

Op basis van de verbeterde vooruitzichten voor de eurozone verwachten wij in 2017 een groei van 1,9% ten gevolge van een toename van consumentenbestedingen en een snellere exportgroei. Voor 2018 wordt de groei nagenoeg stabiel geschat op 1,6%.

Japan

Recentelijk gepubliceerde bnp-gegevens bevestigen dat de groei in het eerste kwartaal toenam, aangezien de particuliere consumptie steeg na een stabilisatie in het vierde kwartaal. Hiernaast bleef de buitenlandse bijdrage aanzienlijk ten gevolge van een concurrerende yen en een stevige wereldwijde vraag. Desalniettemin verkleinen de beperkte salarisstijgingen en de herintreding van de infl atie nog steeds de koopkracht van huishoudens, wat de hoop op het bereiken van een duurzaam hogere groei in de nabije toekomst bedreigt.

 

China

Het groeitempo is in het begin van het 2e kwartaal iets afgenomen na de verrassende dynamiek van het 1e kwartaal waarin de economie in het hoogste tempo van de laatste anderhalf jaar groeide. Een zwakkere buitenlandse vraag en productieactiviteit beperkte de groei in april. Investeringen in de vastgoedsector en infrastructuur bleven echter op niveau. Positief is dat op 11 mei China en de VS onthulden een reeks handelsovereenkomsten (tegenstanders van Trump stellen dat het slechts intenties zijn) te hebben gesloten die naar verwachting de spanningen tussen de twee supermachten zullen verlichten en positief zullen uitwerken op de economische groei. Er wordt voor 2017 een groei van het bnp verwacht van 6,6%, die in 2018 waarschijnlijk zal afzwakken tot 6,2%.

Opkomende markten

Recent gepubliceerde gegevens wekken de indruk dat de economie in India op stoom komt. Een hogere wereldwijde vraag heeft geleid tot dubbele cijfers van de exportgroei in februari en maart en een toegenomen industriële productie in maart. Ondertussen heeft de regering een nieuw, voor het eerst voor het hele land geldend, btw-stelsel aangekondigd. Luxegoederen worden geconfronteerd met een btw-tarief van 28%, terwijl noodzakelijke levensbenodigdheden vrijgesteld zullen worden van btw en de meeste massa consumptieproducten tegen ongeveer 12% zullen worden belast. Niettemin zijn de deelstaten gerechtigd zelf uitzonderingen vast te stellen en met name bij de diensten zal uniformiteit van aanpak veel te wensen overlaten. Hoewel op de lange termijn een eenvoudiger belastingstelsel positief is voor de bedrijfsactiviteit in een land, kan de overgang de economische activiteit tijdelijk vertragen aangezien bedrijven zich moeten aanpassen aan de nieuwe btw-regels.

Van de opkomende landen vormde Brazilië het grootste risico voor de wereldeconomie. De hernieuwde dreiging van een politieke crisis ontstond na het vrijgeven van geheime bandopnamen waaruit bleek dat president Michel Temer in een corruptieschandaal is betrokken. Het Hoge Gerechtshof heeft president Temer recent vrijgesproken hetgeen voor de stabiliteit van het land goed nieuws is. Voorlopig is Temer erin geslaagd de steun van alle partijen in de huidige coalitieregering te behouden maar het is niet uitgesloten dat het hoofdstuk nog niet is afgesloten en dat zijn hervormingsagenda wordt bedreigd, wat het economische herstel van Brazilië opnieuw kan ontsporen.

Obligaties en aandelen

Obligaties

Over het afgelopen half jaar hebben we in de eurozone een nagenoeg stabiele renteontwikkeling gezien. De 10-jaars rente heeft zich bewogen tussen 0,20% en 0,40%. Voor de komende periode verwachten wij hierin geen verandering. De beperkte infl atie-ontwikkeling en het opkoopprogramma van de ECB geven weinig aanleiding om op korte termijn hogere renteniveaus te verwachten. Wij richten ons op een obligatieportefeuille waarin we het risico van een eventuele rentestijging beperken door de gemiddelde looptijd (2,2 jaar) van de selectie kort te houden. Door gebruik te maken van leningen met variabele coupons of een infl atiecorrectie, wordt een eventueel rente- en/of infl atierisico extra beperkt.

Aandelen

Over de eerste vijf maanden van dit jaar hebben wij in Europa mooie koerswinsten gezien omdat beleggers minder zorgen hadden over de politieke risco's. Ten gevolge van een fl inke correctie in de maand juni zijn de koersresultaten tot eind juni maar beperkt. Aan het begin van het jaar stonden beleggers voor een volle kalender van verkiezingen in veel Europese landen waaronder Nederland en Frankrijk. Veel beleggers waren bang dat deze verkiezingen  overwinningen zouden opleveren voor de populistische partijen die anti-EU zijn wat misschien zelfs zou kunnen leiden tot het opbreken van de eurozone. Dit scenario heeft zich niet voltrokken. De stemming in Frankrijk is omgeslagen naar optimisme. Daarnaast zullen naar verwach-ting de komende Duitse verkiezingen niet leiden tot een radicale verandering van het huidige overheidsbeleid. De groei van de bedrijfswinsten. De groei van de bedrijfs-winsten in Europa is de afgelopen jaren beperkt geweest vanwege het langzame herstel na de fi nanciële crisis. Recente  bedrijfscijfers laten echter een positiever beeld en een versnelling van de winstgroei zien. Ten gevolge van de onzekerheid omtrent het beleid dat door de regering Trump gevoerd gaat worden, zijn de vooruitzichten voor de Amerikaanse aandelenmarkten op dit moment een stuk beperkter.

 

Conclusie

Over het algemeen zijn wij voor de aandelenmarkten gematigd positief waarbij wij de kansen en risico’s voor de eurozone hoger inschalen dan de Verenigde Staten. Wij hebben daarom – naast een overweging in aandelen – in het afgelopen half jaar de aandelenbelangen reeds aangepast: in de Verenigde Staten van 60% naar ca. 41% en in de eurozone van 18% naar 35%. Deze beweging heeft positief bijgedragen aan het rendement aangezien de aandelenmarkten in Europa aanmerkelijk beter hebben gepresteerd dan de VS, zeker in euro gemeten. Wij blijven echter wereldwijde beleggers die een gespreide portefeuille nastreven. Want een goed gediversifi eerde portefeuille reduceert de risico’s verbonden aan beleggen.