Rendement berekenen

Wat is het rendement op uw vermogen?

Bereken rendement

Kwartaalbericht

Ontvang de actuele beleggingsvisie

Schrijf in

Onze visie

De zekerheid van onzekerheid

 

Na het mooie beursherstel van de eerste vier maanden van 2019, is het beleggerssentiment opnieuw omgeslagen. De dreiging van oplopende handelsgeschillen tussen de VS en diverse landen doet vermoeden dat de wereldwijde economische groei verder zal vertragen. Beleggers kiezen eieren voor hun geld en zoeken hun heil in obligaties. Hierdoor dalen de rentes wat de onrust verder vergroot.

 

Volatiliteit

Op het moment van schrijven van dit kwartaalbericht worden de aandelen- en obligatiemarkten opnieuw gekenmerkt door een bovengemiddelde volatiliteit. De redenen zullen niet onbekend zijn: primair de handelsoorlog tussen de Verenigde Staten en China. Recent zijn hier Mexico en India aan toegevoegd, al is dan met Mexico inmiddels een ‘deal’ gesloten. Ook de Europese Unie wordt geviseerd door President Trump, waarbij vooral het Duitse overschot in de autohandel en het landbouwbeleid zijn gramschap wekken. De neiging zich te pas en te onpas te beroepen op de nationale veiligheid vergroot de onzekerheid.

 

Andere (geopolitieke) elementen die de nervositeit onder beleggers vergroten, zijn het aanslepende Brexit dossier, de spanningen in het Midden-Oosten, de zeer beweeglijke olieprijs volgend op de ontwikkelingen in Venezuela en Iran, en de inverse rentecurve (lange rente is lager dan de korte rente, veelal een voorbode van een naderende recessie) in de VS en enkele andere landen. Voeg hierbij Italië dat zich niet wenst te conformeren aan de Europese budgettaire richtlijnen, dan is er reden genoeg om als belegger met de nodige voorzichtigheid te opereren.

 

Belangrijkste reden voor ons blijft de matige verwachte economische groei in de wereld. Voor de drie grootste economische zones (de VS, de Eurozone en China) wordt verwacht dat hun economieën kunnen vertragen. De Amerikaanse FED heeft recent gesteld dat zij ‘zoals altijd zal doen wat nodig is’ om de economische expansie te ondersteunen. Beleggers zagen hierin de aankondiging van één of meer renteverlagingen en reageerden euforisch. China heeft op zijn beurt de ingezette strategie van schuldenverlaging tijdelijk vertraagd en probeert de economische groei op peil te houden. Europa is bezig met het verwerken van de recente verkiezingen. Een stimulerend economisch beleid lijkt hierbij vooralsnog geen prioriteit, terwijl dit wel degelijk nodig is om te voorkomen dat landen als Duitsland en Frankrijk in een recessie belanden. Het recente discours van Draghi toont aan dat de ECB wel klaarstaat. Maar belangrijke budgettaire stimulansen ontbreken in de landen die het zich kunnen veroorloven.

 

Positief nieuws

Er is ook positief nieuws. Het consumentenvertrouwen in de Eurozone en de VS is nog altijd hoog. De werkloosheid is in de VS zeer laag en blijft dalen in de EU. De lonen groeien gestaag en de inflatie wakkert nog niet aan. Daarom is het aannemelijk dat ook de rente voorlopig laag zal blijven, wat de bedrijfswinsten ondersteunt.

 

Deze combinatie van slecht en goed nieuws is precies de reden waarom de aandelenmarkt de laatste maanden zo volatiel is. Bij gebrek aan een sterkere onderliggende economie, zoeken veel beleggers naar richtinggevend nieuws, met een korte-termijnstrategie als gevolg. De presidentiële Trump tweets zijn hierbij regelmatig een katalysator van de marktvolatiliteit.

 

Wij beleggen voor u op basis van onze eigen overtuiging. Deze is steeds gebaseerd op het systematisch analyseren van fundamentele en technische indicatoren. Risicobeoordeling en -management staan hierbij centraal. Immers, liever iets minder rendement dan grote verliezen incasseren waarbij het jaren duurt vooraleer het herstel een feit is.

 

Met het oog op het bovenstaande hebben wij medio mei in de portefeuilles winst genomen op twee aandelenposities om hiermee - als een eerste stap - de aandelenweging terug te brengen en de reeds bestaande cashpositie verder op te hogen.

 

Begin juni hebben wij opnieuw besloten om de aandelenweging terug te brengen Ter illustratie: een portefeuille met een Dynamisch profiel (cash & aandelen) heeft momenteel 15% aan cash en 85% in aandelen. Ook bij de minder offensieve risicoprofielen hebben wij dergelijke stappen genomen.

 

Zolang de vooruitzichten niet verbeteren, brengen wij het portefeuille-risico terug. Het is niet uitgesloten dat de aandelenkoersen deze zomer een verdere terugslag ondergaan. Cash is dus een goed alternatief. Maar ook een tijdelijk alternatief want een correctie van de aandelenmarkt levert altijd zeer interessante koopkansen op. En om die te benutten, dienen wij cash voorhanden te hebben. Wij blijven alert!

Wereldeconomie

In ons vorig kwartaalbericht constateerden wij een beginnende afzwakkende mondiale groei in het eerste kwartaal van dit jaar. Recessieve tendensen waren toen nog niet aan de orde. Maar de angst hiervoor onder beleggers neemt wel toe. De steeds maar lagere lange rente weerspiegelt en voedt deze angst. Sindsdien is de 10-jaars rente in de Verenigde Staten en de Eurozone naar een nieuw dieptepunt in 2019 gedaald. In de Eurozone zakte de 10-jaars rente zelfs onder het 0-niveau. Deze ontwikkeling duidt op lagere groeiverwachtingen. Immers, men zou verwachten dat de rente stijgt als er sprake is van toenemende groei. Want we moeten niet vergeten dat er nog steeds economische groei is.

 

Het BBP van VS groeide in het eerste kwartaal van 2019 met 3,2% ten opzichte van vorig jaar en dat van de Eurozone met 1,2%. Het feit dat de rente desalniettemin blijft dalen en beleggers een lage rente accepteren (in sommige landen van de Eurozone zelfs onder 0%!) duidt op een besef van aanzienlijke risico’s.

 

Wat te denken van de alsmaar uitdijende handelsoorlog tussen China en de Verenigde Staten vermengd met veiligheidsoverwegingen in de IT-sfeer (Huawei)? Het ziet er momenteel niet naar uit dat het conflict snel zal worden opgelost. Als Trump de importheffingen blijft uitbreiden en ophogen, dan zal China zeer waarschijnlijk reageren door hetzelfde te doen. Dit zal een negatieve invloed hebben op de groei van de wereldeconomie, een groei die toch al onder druk staat.

 

In de ontwikkelde landen constateren wij dat dit jaar de bestedingen van de consument dalen. Bovendien staat de zogenoemde inkoopmanagersindex in de verschillende regio’s beneden het 50-niveau. Een cijfer beneden de 50 geeft aan dat ondernemers weinig vertrouwen hebben in de toekomst en daarom terughoudend zijn met nieuwe investeringen. Met uitzondering van India staat ook de economische groei van de opkomende economieën onder druk. Dat geldt zeker voor China, wat mede het gevolg is van het handelsconflict met de Verenigde Staten.

 

Recentelijk voerde President Trump de druk verder op door plotsklaps ook Mexico met importheffingen te dreigen indien het de migratiestroom richting zijn land niet zou beteugelen. Dit had wereldwijd grote gevolgen kunnen hebben door de verstoring van toeleveringsketens. Gelukkig hebben de VS en Mexico nieuwe afspraken gemaakt wat heeft geleid tot het intrekken van het dreigement.

 

Naast de dreigende Brexit staat de EU ook bloot aan andere interne spanningen. Bij het schrijven van dit bericht dreigt aanvechting door Italië (van budgettaire afspraken en grenzen voor tekort & schuld) te leiden tot conflict met de medeleden en de Commissie.

Verenigde Staten

De 3,2% BBP groei van jaar tot jaar het eerste kwartaal van 2019 was een verrassend cijfer. Het leek alsof de relatief gunstige trend van 2018 werd voortgezet. Nadere bestudering van de onderliggende cijfers leert echter dat - in tegenstelling tot 2018 - deze groei tot stand is gekomen door een onverwacht sterke toename van de voorraden en overheidsinvesteringen.

De stijging van de particuliere consumptie, een belangrijke aanjager van de groei van 2018, zwakte voor het derde opeenvolgende kwartaal af. Ook waren er minder orders en liet de industriële productie minder groei ten opzichte van 2018 zien. De inkoopmanagersindex, een belangrijke graadmeter voor het ondernemersvertrouwen, daalde fors maar bleef nog net boven het 50-niveau.

Eurozone

Na een teleurstellend 2018 (1,1% BBP groei) groeide de economie in het eerste kwartaal van 2019 met een bescheiden 1,2% (jaar tot jaar). De belangrijkste bijdrage werd geleverd door consumentenbestedingen. De groei van de export was daarentegen beduidend lager dan in 2018. Het beste jongetje van de klas was Spanje met een groei van 0,7% in het eerste kwartaal en 2,4% van jaar tot jaar. Ook hier leverde de binnenlandse vraag de belangrijkste bijdrage tot dit succes. Of Spanje de huidige trend kan voortzetten, hangt van een aantal factoren af. De buitenlandse schuld daalt de afgelopen jaren enigszins, maar is nog steeds aan de hoge kant, namelijk 96% van het BBP. Hiernaast is nog immer sprake van een hoge structurele werkloosheid en een snel vergrijzende bevolking. Uitdagingen voldoende dus.

 

Duitsland en Frankrijk - de grootste economieën binnen de Eurozone - deden het beduidend minder. Probleemland Italië worstelde zich met een BBP groei van slechts 0,1% gedurende het eerste kwartaal van 2019 uit een recessie, maar of dat blijvend is valt te betwijfelen.

De groei werd voornamelijk gerealiseerd door een daling van de importen. Hierbij leeft de Italiaanse regering in onmin met Brussel, aangezien de EU het niet eens is met de begroting van Rome voor dit jaar. Een maandelijkse uitkering van €780 voor werklozen die in armoede leven en een lagere pensioenleeftijd zijn twee initiatieven die geld kosten. De staatsschuld in Italië beloopt ruim 133% van het BBP, waarmee de Italianen boven hun stand leven. Zij weigeren vooralsnog hier iets aan te doen en verwachten dat deze initiatieven zullen bijdragen aan een economisch herstel. Brussel betwijfelt dit ten sterkste.

Opkomende landen

De economische groei in China kwam voor het eerste kwartaal uit op 6,4%. De consumptie, de investeringen en zeker de export droegen in belangrijke mate bij. Indien wij echter de ontwikkeling van de diverse indicatoren gedurende de laatste maanden beschouwen dan blijkt dat er sprake is van een duidelijk mindere gunstige ontwikkeling. Ook China zal economische tegenwind ondervinden, zeker zolang het handelsconflict niet wordt opgelost.

 

In India vonden eind mei belangrijke verkiezingen plaats. Deze werden met overweldigende meerderheid gewonnen door de zittende Premier Modi. Deze overwinning versterkt zijn positie in het Lager Huis en stelt hem in staat zijn hervormingsplannen de komende jaren verder uit te voeren.

Obligaties

De recente verscherping van het handelsconflict tussen de VS en China en de mogelijke uitbreiding naar andere landen maakt dat beleggers hun renteverwachtingen drastisch naar beneden hebben bijgesteld. Dalende verwachtingen voor de economische groei liggen hieraan ten grondslag. Als gevolg hiervan zitten de centrale bankiers van de VS, China, Japan en Europa op het puntje van hun stoel. De kans dat onder meer de Amerikaanse FED en de centrale bank van China hun beleidsrentes enkele malen gaan verlagen, achten wij groot. De ECB heeft deze mogelijkheid, vanwege de al negatieve beleidsrente, volgens ons niet en zal waarschijnlijk kiezen voor een nieuwe ronde van kwantitatieve verruimingen.

 

Beleggers lopen hierop al vooruit met als gevolg dat de Amerikaanse 10-jaars rente al meer dan 1% is gedaald vanaf de recente top en de 10-jaars Duitse rente een nieuw all time dieptepunt heeft bereikt. Indien de centrale banken in beweging komen, voorzien wij verdere dalingen van de lange rente in de VS en Europa, met nieuwe dieptepunten in Europa.

 

Een verdere daling van de rente zal ervoor zorgen dat obligatiebeleggers - ondanks de al lage rente - toch nog een relatief aantrekkelijk rendement zullen behalen. Immers een daling van de marktrente is gekoppeld aan oplopende obligatiekoersen. Voor Europa houden we echter rekening met een slechts beperkte daling van de lange rente en daarom handhaven we onze defensieve insteek.

De renteverhoging door de ECB die wij eerder eind 2020 verwachtten, lijkt nog verder uitgesteld te worden. Dit alles maakt eveneens dat we verwachten dat de USD koers voorlopig binnen de huidige bandbreedte van 1,10 tot 1,15 zal blijven.

Aandelen

Na 4 maanden beursherstel zorgde de heer Trump begin mei wederom voor grote onrust op de aandelenbeurzen. Met zijn vele tweets stelde hij wereldwijd de handelsbetrekkingen verder op scherp. Niet alleen China maar ook Mexico en India kwamen onder vuur te liggen met dreigende extra importheffingen.

 

Beursgiganten als Google, Amazon, Apple en Microsoft moesten het ook ontgelden in zijn ‘tweets’ inzake hun lage belastingbijdragen. Door de toenemende onzekerheid omtrent de wereldhandel daalden wereldwijd vrijwel alle ‘inkopers-indexen’. Gevolg: verder dalende beurzen.

 

Een inverse rente in Amerika, wereldwijd verslechterende macro-economische indicatoren en een negatief momentum hebben de Wealtheon risicobarometer voor aandelen 1 stap verslechterd: van ‘Positief’ naar ‘Gematigd positief’ sinds afgelopen kwartaal. In combinatie met de minder gunstige beursontwikkeling was dit voor Wealtheon reden om de aandelenwegingen af te bouwen ten gunste van liquiditeiten.

 

De verkoop van aandelen (medio mei & begin juni), waaronder Airproducts, Albemarle, DBX World Energy ETF, Nasdaq Biotech ETF, hebben wij over de volle breedte van de portefeuilles gedaan. Hierbij hebben wij ook nog winst genomen door de helft van Apple en Ametek te verkopen. De bedoeling is om de vooralsnog onzekere zomerperiode in te gaan met portefeuilles die minder gevoelig zijn voor een eventuele marktdaling. Maar ook om voldoende cash te hebben om op een lager niveau gebruik te maken van koopkansen.

 

Het Amerikaanse ministerie van justitie bereidt een onderzoek voor naar de bedrijfsvoering van Alphabet’s dochterbedrijf Google. Terwijl Google de afgelopen jaren zijn machtige positie op het internet verstevigde, stelden bestuurders van de technologiereus dat ze internetgebruikers wilden helpen om sneller informatie te vinden en contact met adverteerders efficiënter te maken. Concurrenten hadden een minder rooskleurig beeld. De vraag is nu of Amerikaanse toezichthouders zullen oordelen of Google's inspanningen bedoeld zijn om de concurrentie de kop in te drukken. De aandelenkoers van Alphabet daalde fors door deze berichtgevingen.

Conclusie

De huidige voortgaande afzwakking van de economische groei en de toenemende geopolitieke spanningen zijn op termijn zeker geen goede voedingsbodem voor een gunstig koersverloop op de financiële markten. Escalatie van het handelsconflict zal de economische groei verder doen afzwakken, waarbij bedrijfswinsten onder druk komen. Zolang Donald Trump president van de VS is, zullen wij met markteffecten van zijn optreden rekening moeten houden in ons beleid. Het feit dat beleggers momenteel genoegen nemen met een zeer lage tot negatieve rente op obligaties duidt erop dat bovengenoemde risico’s sterk meespelen. In combinatie met ons ‘gematigd positieve’ macro-economische oordeel is het verstandig om met een deel van het vermogen tijdelijk aan de zijlijn te staan.